Odoo a Comarch, SAP i Enova: czym różni się open source ERP

O czym jest ten odcinek

Pierwszy odcinek Akademii Odoo odpowiada na pytanie, od którego zaczyna każda firma rozważająca zmianę systemu: czym Odoo różni się od tego, co w Polsce jest standardem. Tomasz Grzemski, CEO Macopedii, zestawia je z Comarchem, SAP, Enovą i Dynamics, pokazuje model licencyjny i architekturę, a na koniec mówi wprost, dla kogo Odoo nie jest dobrym wyborem.

Kluczowe punkty odcinka

• Odoo jest open source, więc firma wdrożeniowa ma dostęp do kodu źródłowego i dopasowuje system do procesów, a nie procesy do systemu.
• Działa w przeglądarce, bez licencji Windows i bez pulpitu zdalnego: ta sama instancja na komputerze, tablecie i na ekranie na hali.
• Dwie wersje: bezpłatna Community i Enterprise licencjonowana per aktywny użytkownik, kilkanaście euro miesięcznie, a nie za moduły.
• Baza danych nie wymaga licencji, więc znika koszt, który przy systemach na Microsoft SQL Server bywa znaczący.
• Odoo nie jest dla firm liczących, że kupią pudełko. Bez wdrożenia nie zadziała, a przy tysiącach użytkowników i ogromnych wolumenach SAP jest zoptymalizowany lepiej.

Trzecia rewolucja ERP

Systemy ERP w Polsce przeszły dotąd dwie zmiany generacyjne: w latach 90. pracowaliśmy w systemach DOS-owych, po 2000 roku firmy przeszły na aplikacje okienkowe. Trzecia zmiana trwa teraz i nie jest zmianą interfejsu, a zmianą oczekiwań. Firmy patrzą na swój ERP i pytają, czy da się w nim cokolwiek zautomatyzować, czy da się z niego wyciągnąć dane i czy da się do niego podłączyć sztuczną inteligencję. Wiele odpowiedzi jest przecząca, i to jest moment, w którym Odoo wraca do rozmowy.

Odoo powstało w Belgii i miało kiedyś nazwę OpenERP. Ma około 20 lat i ponad 12 milionów użytkowników na świecie, więc nie jest to eksperyment, tylko dojrzały produkt z inną historią architektoniczną niż polskie systemy, które znacie.

Open source, czyli co konkretnie

Odoo jest jednym z niewielu systemów ERP dostępnych w modelu open source. W praktyce oznacza to jedno: firma, która wdraża, ma dostęp do kodu źródłowego. Konsekwencje są trzy.

Pierwsza jest oczywista: system da się zmienić. Jeśli Wasz proces sprzedaży, magazynowania czy produkcji wygląda inaczej niż w podręczniku, to Odoo można dopasować, a nie kombinować, jak wpisać rzeczywistość w gotowe pola.

Druga jest nowsza. Otwarty kod czyta się narzędziami AI dużo skuteczniej niż zamknięty, więc testowanie, konfigurowanie i dokumentowanie zmian idzie szybciej. W naszych wdrożeniach dokumentacja powstaje na bieżąco, razem z wprowadzaną zmianą, a nie w osobnym etapie, na który zwykle nie ma już czasu.

Trzecia dotyczy ryzyka. Zmiany w Odoo realizuje się albo w Odoo Studio z przeglądarki, albo w czytelnym kodzie. To nie są procedury SQL, w których większość klasycznych systemów ERP trzyma swoją logikę. Gdy zmieniacie partnera wdrożeniowego, nowy zespół jest w stanie przeczytać, co zrobił poprzedni.

Koszty, których nie widać w cenniku

Odoo działa domyślnie na bazie danych, która nie wymaga licencji. To pozycja, której nie ma w porównaniach funkcji, a przy systemach opartych na Microsoft SQL Server potrafi być poważnym składnikiem rachunku, razem z kosztem infrastruktury pod nią.

Licencjonowanie też jest inne. W wersji Enterprise płacicie za aktywnego użytkownika, kilkanaście euro miesięcznie, a nie za każdy dołączony moduł. Wersja Community jest bezpłatna i ma ograniczone możliwości, ale jest realną bazą do budowy systemu. Do tego jest wariant w pełni SaaS na odoo.com, gdzie instancją zarządza Odoo, i wariant na własnej infrastrukturze, gdzie zarządzacie nią sami.

Jeden system albo jeden moduł

Odoo jest wielomodułowe: CRM, sprzedaż, faktury, zakupy, magazyn, a dalej moduły wyspecjalizowane, w tym produkcja, planowanie produkcji, flota i serwis. Do tego duży marketplace rozszerzeń, co w świecie ERP jest rzadkością, a w świecie e-commerce standardem, który znacie z Magento czy PrestaShop.

To daje dwie drogi wejścia. Możecie wziąć Odoo wąsko, na przykład tylko jako CRM, i wtedy wielkość firmy nie ma znaczenia. Albo wziąć je jako pełny system do obsługi całej firmy, i wtedy sensowny przedział to zwykle od kilkunastu do kilkuset osób.

Osobno warto wspomnieć o wielokanałowości. Klasyczne systemy ERP są przyzwyczajone do jednej ścieżki: zamówienie, faktura, zamknięcie sprzedaży. Firmy, także w B2B, sprzedają dziś przez marketplace’y, własny i cudzy e-commerce, dropshipping i platformy pośredniczące. Odoo radzi sobie z wieloma źródłami zamówień lepiej niż większość systemów w swojej klasie, o czym więcej w kolejnych odcinkach Akademii Odoo.

Dla kogo Odoo nie jest dobrym wyborem

To pytanie pojawia się w odcinku celowo. Odoo nie jest dla firmy, która chce kupić pudełko i uznać temat za zamknięty. Funkcje ze standardu pokrywają podstawy, ale wartość pojawia się przy dopasowaniu do procesów, a to znaczy: trzeba zaplanować i opłacić wdrożenie, nawet jeśli licencja kosztuje kilkanaście euro albo nic.

Odoo nie jest też odpowiedzią na każdą skalę. Przy kilku tysiącach użytkowników i naprawdę dużych wolumenach danych rozwiązania w rodzaju SAP są w standardzie zoptymalizowane pod takie obciążenie mocniej, a Odoo wymagałoby sporo pracy optymalizacyjnej.

Zostaje pytanie o polskie realia, bo bez niego rozmowa o ERP w Polsce nie ma sensu. KSeF, JPK i księgowość wymagają dostosowania i to robią partnerzy wdrożeniowi. Macopedia ma Odoo przygotowane pod integrację z KSeF i pod plik kontrolny JPK, oraz pierwsze doświadczenia z prowadzeniem księgowości w tym systemie.

Jeśli chcecie zobaczyć te elementy na własnych procesach, a nie na demo, napiszcie do nas. Całość oferty wokół systemu opisaliśmy na stronie wdrożeń Odoo.